Với khoảng cách như đã mô tả ở mục tổng quan, đi đường bộ ở Canada là một loại trải nghiệm khác — và ba rủi ro lớn nhất của nó không phải những thứ người từ Việt Nam quen lo.
Ở Việt Nam, rủi ro lái xe chủ yếu là mật độ giao thông. Ở đây, ba rủi ro lớn nhất là khoảng cách, thời tiết, và động vật.
| Rủi ro 1 | khoảng cách giữa các điểm dịch vụ |
|---|---|
| Rủi ro 2 | thời tiết đổi nhanh, đặc biệt mùa đông |
| Rủi ro 3 | va chạm với động vật hoang dã |
| Nguyên tắc | chuẩn bị theo tình huống xấu nhất của tuyến |
Rủi ro một: khoảng cách
Trên nhiều tuyến, khoảng cách giữa hai trạm xăng có thể rất lớn, và ở vùng thưa dân thì trạm có thể đóng cửa ngoài giờ hoặc theo mùa.
Quy tắc mà người lái đường dài ở đây dùng: đổ đầy khi còn nửa bình, không đợi tới lúc gần cạn. Nghe thừa nhưng nó đã cứu rất nhiều người.
Cùng vấn đề áp dụng cho sóng điện thoại: nhiều đoạn không có sóng. Điều này có nghĩa là bản đồ trực tuyến không dùng được, và gọi cứu hộ cũng không.
Chuẩn bị tối thiểu cho tuyến dài:
- Bản đồ tải sẵn ngoại tuyến, và một bản đồ giấy nếu đi vùng rất xa
- Nước và đồ ăn đủ cho vài giờ chờ đợi
- Báo lịch trình cho ai đó — điểm đi, điểm đến, giờ dự kiến
- Sạc dự phòng
- Bộ dụng cụ cơ bản — dây câu bình, đèn pin, chăn
Rủi ro hai: thời tiết
Mùa đông là phần rõ ràng, nhưng cần nói cụ thể hơn "trời có tuyết".
Lốp mùa đông — như đã nói ở mục tổng quan, đây không phải chỗ tiết kiệm, và ở một số nơi là quy định bắt buộc theo mùa. Lốp mùa đông khác lốp thường không chỉ ở gai mà ở chất liệu cao su giữ được độ mềm ở nhiệt độ thấp — lốp thường cứng lại và mất bám khi trời rất lạnh, kể cả trên đường khô.
Băng mỏng trong suốt là nguy hiểm nhất. Nó hình thành khi mưa rơi xuống mặt đường lạnh và đóng băng ngay, tạo một lớp gần như không nhìn thấy. Các cầu và cầu vượt đóng băng trước đường thường, vì chúng lạnh cả hai mặt.
Bão tuyết làm tầm nhìn xuống gần bằng không. Nguyên tắc khi gặp: không dừng giữa đường — xe phía sau không thấy bạn. Tìm chỗ tấp vào an toàn hoặc đi tiếp thật chậm tới điểm dừng.
Và điều quan trọng nhất về thời tiết: kiểm tra dự báo và tình trạng đường trước mỗi chặng. Các tỉnh có hệ thống thông tin tình trạng đường công khai, cập nhật liên tục — đây là công cụ nên dùng mặc định, không phải chỉ khi thấy trời xấu.
Rủi ro ba: động vật hoang dã
Đây là rủi ro mà người mới không lường trước, và nó nghiêm trọng hơn nhiều người nghĩ.
Va chạm với động vật lớn — đặc biệt là nai sừng tấm — rất nguy hiểm. Lý do nằm ở hình dạng con vật: nó cao và chân dài, nên khi xe đâm vào, phần thân nặng bị hất lên và rơi thẳng vào kính chắn gió và nóc xe thay vì bị hất sang bên.
Đây là điều làm nó khác hẳn va chạm với động vật thấp hơn, và là lý do các vụ này thường gây thương vong.
Cách giảm rủi ro:
- Cẩn thận nhất vào lúc rạng sáng và chập tối — đây là khoảng động vật hoạt động mạnh nhất, và cũng là lúc tầm nhìn kém nhất
- Chú ý biển cảnh báo — chúng được đặt dựa trên thống kê thật về các vụ đã xảy ra, không phải đặt cho có
- Quét mắt sang hai bên đường, không chỉ nhìn thẳng. Mắt động vật phản chiếu ánh đèn pha và thường là dấu hiệu đầu tiên
- Nếu thấy một con, giảm tốc ngay — chúng thường đi theo nhóm, và con thứ hai có thể ngay phía sau
- Giảm tốc độ vào ban đêm ở các đoạn có rừng hai bên
Và một lời khuyên đi ngược trực giác nhưng được các cơ quan an toàn giao thông nhấn mạnh: với động vật nhỏ, đừng đánh lái gấp để tránh. Mất lái hoặc lao sang làn ngược chiều nguy hiểm hơn nhiều so với va chạm. Phanh thẳng và giữ làn.
Với động vật lớn thì tình huống khác và không có lời khuyên đơn giản — đó là lý do phòng ngừa bằng tốc độ và sự chú ý quan trọng hơn nhiều so với phản ứng khi đã quá muộn.
Vài điều khác về lái xe ở Canada
- Bằng lái nước ngoài chỉ dùng được trong một thời hạn sau khi bắt đầu cư trú, sau đó phải đổi — và với một số nước thì phải thi lại. Kiểm tra với cơ quan giao thông của tỉnh sớm
- Bảo hiểm xe là bắt buộc và chi phí khác nhau rất nhiều giữa các tỉnh. Người mới không có lịch sử lái xe tại chỗ thường chịu mức cao trong những năm đầu
- Quy định giao thông khác nhau giữa các tỉnh ở một số điểm — lại là hệ quả của cấu trúc liên bang
- Xe buýt trường học dừng thì mọi xe phải dừng, kể cả chiều ngược lại trên đường không có dải phân cách. Đây là quy định được thực thi rất nghiêm và người mới hay vi phạm do không biết
Câu hỏi thường gặp
Ba rủi ro lớn nhất khi lái xe đường dài ở Canada là gì?
Khoảng cách giữa các điểm dịch vụ, thời tiết đổi nhanh, và va chạm với động vật hoang dã — không phải mật độ giao thông.
Vì sao lốp mùa đông quan trọng hơn người ta nghĩ?
Vì nó khác không chỉ ở gai mà ở chất liệu cao su giữ được độ mềm ở nhiệt độ thấp — lốp thường cứng lại và mất bám khi rất lạnh, kể cả trên đường khô.
Vì sao va chạm với nai sừng tấm đặc biệt nguy hiểm?
Vì con vật cao và chân dài, nên khi xe đâm vào thì phần thân nặng bị hất lên và rơi thẳng vào kính chắn gió và nóc xe thay vì bị hất sang bên.
Gặp động vật nhỏ băng qua đường thì nên làm gì?
Phanh thẳng và giữ làn, đừng đánh lái gấp — mất lái hoặc lao sang làn ngược chiều nguy hiểm hơn nhiều so với va chạm.
