Như đã nói ở mục tổng quan, dải dân cư Canada trải dài hàng nghìn kilômét theo chiều ngang. Với khoảng cách đó, việc các vùng phát triển bản sắc riêng là điều tất yếu.
Bài này phác các khác biệt lớn, vì chúng ảnh hưởng tới quyết định chọn nơi tới nhiều hơn người ta tưởng.
| Miền tây ven Thái Bình Dương | hướng ra châu Á, khí hậu ôn hoà, chi phí nhà cao |
|---|---|
| Vùng đồng bằng giữa | tài nguyên và nông nghiệp, chi phí sống thấp hơn |
| Vùng trung tâm đông dân | chế tạo, dịch vụ, tài chính; đa dạng nhất |
| Vùng ven Đại Tây Dương | quy mô nhỏ, cộng đồng gắn kết, dân số già hơn |
Miền tây ven Thái Bình Dương
Khí hậu ôn hoà nhất Canada — mùa đông có mưa nhiều hơn tuyết, như đã nói ở bài về mùa đông. Đây là lý do nó thu hút người từ các vùng khác của chính Canada.
Về kinh tế, vùng này hướng ra Thái Bình Dương: cảng biển, thương mại với châu Á, và một cộng đồng gốc Á rất lớn.
Với người Việt, điều này có nghĩa thực tế: cộng đồng người Việt đông, hàng hoá châu Á sẵn, và ít cảm giác xa lạ hơn ở giai đoạn đầu.
Nhưng cái giá là chi phí nhà ở — thuộc nhóm cao nhất Canada. Đây là đánh đổi trực tiếp và cần được tính bằng số, không bằng cảm tính.
Vùng đồng bằng giữa
Kinh tế gắn với nông nghiệp, năng lượng và tài nguyên. Mùa đông lạnh và khô, nhiều nắng — như đã mô tả ở bài về mùa đông, đây là kiểu mùa đông khác hẳn vùng ven biển.
Điểm hấp dẫn với người mới: chi phí nhà ở thấp hơn nhiều so với các trung tâm lớn, và một số tỉnh ở đây có chương trình đề cử tỉnh dễ tiếp cận hơn — như đã bàn ở mục di trú.
Điểm cần cân nhắc: kinh tế gắn với giá hàng hoá, nên có tính chu kỳ rõ. Giai đoạn giá cao thì việc làm dồi dào và lương tốt; giai đoạn giá thấp thì ngược lại.
Đây là dạng rủi ro đã bàn ở một mục khác trên trang này với các nền kinh tế phụ thuộc tài nguyên — và nó áp dụng ở cấp vùng chứ không chỉ cấp quốc gia.
Vùng trung tâm đông dân
Đây là nơi tập trung phần lớn dân số, và cũng là nơi đa dạng nhất về sắc tộc — ở một số thành phố, tỷ lệ người sinh ra ở nước ngoài rất cao.
Kinh tế đa dạng: chế tạo, tài chính, công nghệ, dịch vụ, giáo dục. Đây là thị trường lao động lớn nhất và có nhiều ngành nhất.
Với người mới, lợi thế rõ: nhiều cơ hội việc làm nhất, nhiều dịch vụ hỗ trợ người nhập cư nhất, và cộng đồng của gần như mọi nguồn gốc.
Bất lợi: chi phí nhà ở cao và cạnh tranh việc làm gắt — vì đây cũng là nơi mọi người mới tới nhắm tới.
Trong vùng này còn có Québec với đặc thù riêng đã bàn ở mục tổng quan — ngôn ngữ, hệ thống tuyển chọn nhập cư riêng, và bản sắc văn hoá phân biệt rõ.
Vùng ven Đại Tây Dương
Các tỉnh nhỏ hơn về dân số, với đặc điểm được nhắc tới nhiều nhất là tính cộng đồng gắn kết — người ta biết nhau, và người mới tới thường được đón nhận nhanh hơn.
Vấn đề cấu trúc của vùng này là người trẻ rời đi tới các trung tâm lớn, dẫn tới dân số già đi và một số cộng đồng co lại.
Chính vì vậy, các tỉnh ở đây rất tích cực trong việc thu hút người nhập cư, và có các chương trình được thiết kế riêng cho vùng — thường với điều kiện dễ hơn nhưng kèm cam kết sống tại vùng đó.
Với người mới, đây là một đánh đổi rõ ràng: đường vào dễ hơn, chi phí sống thấp hơn, nhưng thị trường lao động nhỏ hơn — nghĩa là ít lựa chọn nếu công việc đầu tiên không phù hợp.
Vùng phía bắc
Ba vùng lãnh thổ phía bắc có đặc điểm hoàn toàn khác: dân số rất thưa, tỷ lệ dân bản địa cao, chi phí sinh hoạt rất cao do vận chuyển, và điều kiện khí hậu khắc nghiệt.
Có nhu cầu nhân lực thật ở một số ngành — y tế, giáo dục, hạ tầng — với mức lương và phụ cấp cao để bù. Nhưng đây là lựa chọn cần cân nhắc rất kỹ về mặt đời sống, đặc biệt với gia đình có con.
Khác biệt chính trị và vì sao nó đáng biết
Các vùng có xu hướng chính trị khác nhau khá rõ, và điều này ảnh hưởng tới chính sách bạn sẽ sống dưới:
- Mức thuế và dịch vụ công khác nhau đáng kể giữa các tỉnh
- Chính sách y tế và giáo dục do tỉnh quyết, như đã bàn ở mục tổng quan
- Thái độ với nhập cư — tất cả các tỉnh đều có chương trình thu hút, nhưng mức độ và trọng tâm khác nhau
Có một chủ đề thường trực đáng biết: cảm giác ở một số vùng rằng lợi ích của họ bị các trung tâm đông dân lấn át trong các quyết định liên bang. Đây là một trục căng thẳng thật trong chính trị Canada và bạn sẽ gặp nó trong tin tức.
Cách dùng thông tin này khi chọn nơi tới
Bốn câu hỏi, xếp theo thứ tự quan trọng:
- Ngành của tôi có thị trường ở vùng đó không? Đây là câu quan trọng nhất và thường bị xếp sau các cân nhắc khác
- Nếu nghề tôi cần cấp phép, lộ trình ở tỉnh đó ra sao? Như đã bàn ở mục du học, điều này khác nhau giữa các tỉnh
- Chi phí nhà ở so với thu nhập dự kiến là bao nhiêu? So tỷ lệ, không so con số tuyệt đối
- Tôi có chịu được kiểu mùa đông ở đó không? Và quan trọng hơn: gia đình tôi có chịu được không
Một lưu ý cuối: bạn có quyền chuyển tỉnh sau khi có thường trú — quyền tự do di chuyển trong nước là quyền hiến định. Nhưng chuyển tỉnh có chi phí thật, đặc biệt nếu nghề của bạn cần cấp phép lại.
Vì vậy chọn đúng ngay từ đầu tiết kiệm hơn nhiều so với sửa sau — dù sửa là việc hoàn toàn làm được.
Câu hỏi thường gặp
Vùng nào có cộng đồng người Việt đông nhất?
Các trung tâm lớn ở miền tây ven Thái Bình Dương và vùng trung tâm đông dân — nhưng đó cũng là những nơi chi phí nhà ở cao nhất.
Vùng nào dễ vào hơn qua chương trình nhập cư?
Các tỉnh ở vùng đồng bằng giữa và ven Đại Tây Dương thường có điều kiện dễ hơn, nhưng kèm cam kết sống tại vùng và thị trường lao động nhỏ hơn.
Rủi ro của vùng gắn với tài nguyên là gì?
Kinh tế có tính chu kỳ rõ theo giá hàng hoá — giai đoạn giá cao thì việc làm dồi dào, giai đoạn giá thấp thì ngược lại.
Chọn sai tỉnh có sửa được không?
Được — tự do di chuyển trong nước là quyền hiến định sau khi có thường trú. Nhưng chuyển tỉnh có chi phí thật, đặc biệt nếu nghề của bạn cần cấp phép lại.
